Fryske Sûkerbôle, dé zoete zonde van het noorden

Suikerbrood gesneden

Vroeger ging ik als kind in de zomervakantie met m’n ouders en zus altijd naar een camping bij Noordwolde, een dorpje in Friesland net over de grens met Drenthe. Omdat mijn moeder in het onderwijs werkte en daarom ook vrij was tijdens het grootste deel van de schoolvakanties, konden we meestal extra lang weg. Een periode van 6 weken op de camping was voor ons niet ongewoon.

Naast het feit dat we ons als kinderen prima bezig hielden met hutten bouwen, sporten, speuren en de directe omgeving (bedoeld en onbedoeld) onveilig maken, gingen we er natuurlijk ook regelmatig op uit. Tijdens één van die uitjes heb ik de twee belangrijkste stukken erfgoed van Friesland ontdekt (voor mij dan tenminste hè): Oranjekoek en Fryske Sûkerbôle!

Echt suikerbrood

Over Oranjekoek schrijf ik een andere keer, want hier gaat het om dat geweldige oerhollandse, of beter gezegd oerfriese suikerbrood. Zo lekker zoet, klef en met van die grote sticky brokken suiker erin. Een flinke laag roomboter erop en dan je tanden erin! Mjammm!!! Life is good!

Eigen gebakken suikerbrood

Niet gek dat dit één van mijn eerste baksels was toen ik met broodbakken begon. Ik gebruik er een vast recept voor, waarvan ik het origineel ooit heb gevonden op Jannekes Receptenpagina. In de loop der tijd heb ik het recept een beetje naar eigen inzicht aangepast, maar de basis staat nog steeds.

Variërende kleffigheid

Fries Suikerbrood

Het leuke is dat dit suikerbrood eigenlijk nooit mislukt. Je kunt zelfs naar smaak wat experimenteren met de stroperigheid (of kleffigheid Smiley) van het brood. Linksom of rechtsom, het blijft wel erruuug lekker hoor…

Het recept vind je hieronder. Ga lekker aan het bakken en geniet zo van een stukje onvervalste Friese Folklore!

Genietsje jo miel!


Het Friese suikerbrood gebakken? En, smaakt het naar meer? Laat het horen!

 


Fries suikerbrood – recept

Ingrediënten

Deeg

  • 350 gram bloem
  • 1,5 dl melk
  • 10 gram witte basterdsuiker
  • 7 gram droge gist
  • 3 gram (of 1 theelepel) zout
  • 2 eetlepels​ gembersiroop
  • 20 gram roomboter
  • 50 gram (of 1 medium) ei

Vulling

  • 150 gram grote parelsuiker
  • een snuf kaneel

Decoratie

  • kristalsuiker en kleine parelsuiker (appelflappensuiker)
  • 5 gram (of 1 eetlepel) ei

Verder nodig

  • broodbakblik van ongeveer 25 cm
  • boter om het bakblik in te vetten
  • kristalsuiker om het bakblik te bestrooien

Bereiding

Verwarm de melk tot 26°C (gebruik een keukenthermometer).

Smelt de roomboter op minimale warmte. Let op dat de boter niet bruin wordt!

Voeg de gesmolten boter en verwarmde melk samen met de overige ingredienten voor het deeg in de mengkom van een staande mixer. Let op, houd ongeveer een eetlepel van het ei achter de hand.

Kneden

Kneed de ingrediënten met een standmixer met deeghaak tot een soepel deeg (10 á 15 minuten). Het deeg is goed gekneed wanneer het tijdens het kneden van de wand van de kom loslaat en je van een stukje deeg rustig een vliesje kan trekken wat niet meteen scheurt.

  • Kneden met de hand kan ook. Roer daarvoor de ingrediënten in een kom door elkaar, stort het geheel op het werkblad en kneed tot een soepel deeg (± 20 minuten).

1e rijs

Bol het deeg nu op en leg het in een ingeoliede kunstof kom of bak. Dek het af met ingevet plasticfolie of een douchmuts en laat het deeg op kamertemperatuur rijzen. Het deeg is goed gerezen wanneer het ongeveer tweemaal in omvang is toegenomen en je er met je vinger een gat in kan prikken wat blijft staan.

Smeer het bakblik dik in met boter en bestrooi het met kristalsuiker. Je kunt het blik vervolgens eventueel in de koelkast zetten om de boter op te laten stijven.

Vullen en vormen

Meng in een kommetje de grote parelsuiker en de snuf kaneel door elkaar.

Stort het deeg uit op een licht met zonnebloemolie ingevet werkblad. Druk met je vingers rustig wat lucht eruit (niet teveel).

Leg het mengsel van parelsuiker en kaneel op het deeg en rol de suiker iets of wat in het deeg. Gebruik nu een deegsteker om de suiker egaal door het deeg te mengen. Hoe dit moet kun je zien in deze instructievideo. Vervang de rozijnen van de video natuurlijk door de grote parelsuiker.

Maak nu het deeg lang. Dit doe je door het deeg voor je op het werkblad met je handen rustig tot een enigzins ovale deeglap uit te drukken. Vervolgens vouw je de rechterkant van de deeglap terug tot net over het midden. Daarna doe je hetzelfde met de linkerkant. De eindjes van de teruggevouwen stukken liggen nu dus in het midden net over elkaar. Rol het gevouwen deegstuk nu van bovenaf naar je toe op. Hierbij gebruik je beide handen en duw de deegrol na elke rolbeweging een klein stukje van je af. Zo breng je weer spanning op het deeg.

Als het deeg geheel is opgerold knijp je de naad dicht.

Probeer ervoor te zorgen dat er geen ‘puntjes’ uit de zijkanten van de deegrol steken. Mocht dit wel gebeuren probeer die dan rustig een beetje terug te duwen in de deegrol. Je kunt dit ook voorkomen door bij het opvouwen van het deeg (voordat je het gaat rollen) een trapezevorm te vouwen (zie de video).

Zorg er voor dat de rol niet langer wordt dan je bakblik, anders past het natuurlijk niet meer.

Leg het langgemaakte (opgerolde) deeg met de naad naar beneden in het ingevette en besuikerde bakblik.

2e rijs

Dek het bakblik af met ingevet plasticfolie of een douchemuts en laat het nog ongeveer 30 minuten op kamertemperatuur rijzen. Het deeg is goed gerezen als je er zachtjes met je vinger een deukje in kan duwen wat langzaam terugveert.

Verwarm tijdens de tweede rijs de oven voor op 200°C (boven-/onderwarmte).

Heteluchtoven voorverwarmen op 180°C

Bakken

Bestrijk de bovenzijde van het gerezen deeg met de achtergehouden eetlepel ei en strooi er kristalsuiker en de kleine parelsuiker bovenop.

Bak het brood in de voorverwarmde oven in 30 á ­35 minuten mooi bruin.

Stort het direct na het bakken uit het bakblik en laat het afkoelen op een rooster.

Als je het suikerbrood laat afkoelen in het blik plakt het door de gesmolten suiker vast en krijg je het er nooit meer mooi uit.

Tips

Parelsuiker kun je over het algemeen bij de molen krijgen en in de supermarkt kun je het ook wel eens tegenkomen. Maar het is ook online te koop, zoals bijvoorbeeld hier of hier.

Je kunt eventueel ook op deze manier zelf parelsuiker maken:

  • strooi 150 gram suiker met de kaneel op een snijplank.
  • druppel 2 eetlepels water over de suiker.
  • meng de suiker en water tot grove stukken.
  • laat de parelsuiker enkele uren drogen totdat het hard is.

Op deze manieren kun je een nog kleffer suikerbrood krijgen:

  • Voeg wat extra parelsuiker toe aan de vulling.
  • Rol extra gembersiroop in het deeg tijdens het langmaken.
  • Maak een mengsel van boter, gembersiroop en kristalsuiker en smeer daar het bakblik mee in.

Gebaseerd op het recept voor Fries Suikerbrood op www.jannekes.nl

Een reactie op “Fryske Sûkerbôle, dé zoete zonde van het noorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.