Tarwe kiemen, een handleiding

Tarwekiemen in weckpot

Sinds kort ben ik lid van de Facebook-groep ‘Broodbakken’. Een erg leuke en nuttige groep van mensen die zich interesseren voor het bakken van brood in de meest brede zin. Als je vragen hebt kun je ze stellen en er zijn altijd wel een aantal mensen bereid je te helpen. Ook een goede plek om nieuwe recepten en technieken te ontdekken!

Zo schreef mede-groepslid Marije (die overigens hier een interessant blog over broodbakken heeft) dat ze een volkorenbrood wilde bakken en daar hele tarwekorrels in wilde verwerken. Ze wist alleen niet hoe ze dat precies kon doen. Gewoon de korrels door je deeg mengen resulteert namelijk in één of meerdere bezoeken aan de tandarts aangezien de rauwe korrels iets weg hebben van kleine kiezeltjes en dus keihard zijn. Je moet ze zodoende eerst bewerken voordat je er een brood van kan bakken.

Suggesties op Facebook

Er werden verschillende interessante mogelijkheden geopperd door de groepsleden: roosteren, roosteren en afblussen met het water wat in het deeg gaat of zelfs met bier. Die laatste onthoud ik in ieder geval voor een nieuw experiment!

Zelf dacht ik bij haar vraag aan het laten ontkiemen van de tarwe om ze vervolgens zo in je deeg te verwerken. Dan zijn ze in ieder geval wat zachter en het is nog goed voor je gezondheid ook! Ik heb over het proces van kiemen en de meerwaarde ervan eerder ook al wat geschreven.

Mijn suggestie aan Marije resulteerde in ieder geval in een leuk gesprek binnen de groep en het feit dat we nu elkaars blog volgen. Dit is één van die dingen die ik zo mooi vind aan het bloggen; het ontmoeten van leuke, interessante en gelijkgestemde mensen en het opdoen van nuttige contacten. Eerlijk, nooit gedacht dat ik er zo vol voor zou gaan! Thumbs Up

Handleiding tarwe kiemen

Uiteindelijk triggerde één en ander me om eens een overzichtelijke handleiding te schrijven voor het ontkiemen van tarwe. Hij is inmiddels klaar en je vindt ‘m onderaan dit blog.

Inmiddels is de handleiding al door het review van Rob Müller, een ander mede-groepslid, gekomen en betiteld als ‘Duidelijk geschreven‘! Tja Rob, het was het eerste review van mijn blog en dat moet ik hier gewoon even benoemen. Knipoog Nogmaals hartelijk dank voor je positieve reactie! Check groen

Vrij eenvoudig

Uiteindelijk is het erg eenvoudig om tarwe te kiemen. Je hebt een glazen pot, kraanwater, een doek, elastiek, tarwekorrels en ongeveer 4 dagen nodig om een behoorlijk grote hoeveelheid ontkiemde tarwe te krijgen.

Dus wat let je? Probeer het gewoon! En maak met jouw tarwekiemen een mooi gevuld en gezond volkorenbrood, je eigen moutpoeder of zo’n lekker bruinbrood met donker moutpoeder. Je kunt natuurlijk ook het recept van Marije proberen wat ze hier op haar blog heeft gezet. Op de foto ziet het er in ieder geval al heerlijk uit!

Kiemze!


Handleiding tarwe kiemen

Fase 1: De start van het kiemproces, het weken

Het proces van kiemen is vrij eenvoudig. Gebruik allereerst bij voorkeur graankorrels van hoge kwaliteit. Dan heb je namelijk de beste kans dat ze goed ontkiemen. Graankorrels (of baktarwe) zijn over het algemeen verkrijgbaar bij de molen en op plekken waar je meel van hoge kwaliteit kan kopen.

Week de korrels eerst 6 tot 10 uur in vers koud kraanwater in een schone glazen pot (kook de pot bij voorkeur uit). Door het weken wordt het ontkiemingsproces in de korrels geactiveerd.

De graankorrels nemen veel water op tijdens het weken en verdubbelen daardoor in omvang. Daarnaast moeten de graankorrels ook vrij kunnen wervelen als je ze wast tijdens de volgende 2 fases. Zorg er dus voor dat de pot groot genoeg is. Ik gebruik een weckpot van 500 ml die ik ongeveer voor 1/4 met graankorrels vul en daarna bijna helemaal vol giet met water.

Qua planning vind ik het makkelijk om het weken ‘s nachts te doen. Ik zet de graankorrels om 23:00 ’s avonds in de week en giet ze om 08:00 ’s ochtends dan weer af. Maar dit is uiteraard niet noodzakelijk en kan op elk moment van de dag.

Je hoeft het proces van het weken maar één keer te doorlopen. In de volgende fase ga je verder met het afgieten en beluchten.

Fase 2: Afgieten en beluchten

Graan heeft water en lucht nodig om te ontkiemen. Giet daarom na het weekproces het water af en belucht de graankorrels door ze om te schudden. Raak hierbij de graankorrels niet met je vingers aan om eventuele besmetting te voorkomen.

Het afgieten en beluchten doe ik als volgt:

  1. Haal het deksel van de pot en vervang deze door een dun doek, bijvoorbeeld kaasdoek. Zet het doek met een stevig elastiek strak op de pot vast.
  2. Giet het water nu door het doek heen uit de pot. Het doek werkt als een zeef en de korrels blijven in de pot.
  3. Schud de korrels om door de pot rustig in alle richtingen (ook op z’n kop) rond te draaien. De graankorrels rollen dan over elkaar heen door de pot.
  4. Zet de pot weer rechtop en zet ‘m weer op kamertemperatuur en uit het directe zonlicht weg. Eventuele graankorrels die aan het doek blijven plakken kun je er zachtjes ‘af trommelen’.

    Tarwekiemen in weckpot
    Tarwe aan het kiemen en luchten in weckpot

Fase 3: Wassen, afgieten en beluchten

Omdat de graankorrels water en lucht nodig hebben om te ontkiemen, moet je ze twee keer per dag wassen, afgieten en beluchten. Één keer in de ochtend en één keer ’s avonds. Ik doe dat op de volgende manier:

  1. Laat het doek op de pot zitten. Vul de pot door het doek heen geheel met water.
  2. Was de graankorrels nu door de pot rechtop vast te houden en deze met het water erin rustig rond te draaien (zoals je bijvoorbeeld ook een glas met wijn rond draait). De korrels wervelen nu door het water en worden gewassen.
  3. Giet het water weer door het doek heen af.
  4. Schud de korrels om door de pot rustig in alle richtingen (ook op z’n kop) rond te draaien. De graankorrels rollen dan over elkaar heen door de pot.
  5. Zet de pot weer rechtop en zet ‘m weer op kamertemperatuur en uit het directe zonlicht weg. Eventuele graankorrels die aan het doek blijven plakken kun je er zachtjes ‘af trommelen’.

Tijd

Het kiemproces is klaar als de witte kiemen die uit de graankorrels groeien ongeveer even lang zijn als de korrels zelf. Je kunt ze dan nog één keer wassen en gaan drogen of ze direct in je deeg gebruiken als vulling/verrijking.

Het totale kiemproces duurt tussen de 2 en 4 dagen. Is het warmer, dan gaat het kiemproces wat sneller. Is het wat koeler, dan zal het kiemproces wat trager verlopen.

Drogen

Wil je de tarwekiemen tot poeder malen of roosteren, dan moeten ze eerst gedroogd worden. Spreid de ontkiemde tarwekorrels daarvoor uit op een met bakpapier beklede bakplaat. Leg die bakplaat in de vensterbank en laat de korrels drogen. Schep ze tweemaal per dag even om. De ontkiemde tarwekorrels zijn volledig gedroogd als ze weer helemaal tot hun oorspronkelijke grootte zijn geslonken en (kei)hard zijn geworden. Ze zijn dan klaar om verder verwerkt te worden. Bijvoorbeeld om te malen tot moutpoeder of om ze te roosteren.

 

Aandachtspunten

  • Let op! Schimmels die op tarwe kunnen ontstaan zijn erg slecht (lees: giftig) voor mens en dier. Als je ontdekt (of er over twijfelt) dat er schimmel op je tarwe zit, al is het maar een heel klein puntje, gooi dan alle geweekte tarwe weg en begin opnieuw. Zorg dat je je materiaal dan wel eerst goed reinigt om nieuwe besmetting te voorkomen.
  • Behandel de graankorrels voorzichtig om de kleine witte kiemen die uit de korrels komen niet te beschadigen.

    Bron: ‘A sprouting adventure’ van Weekend Bakery.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.